Skip to content

Projekt „Innowacje – przedsiębiorczość – rozwój”

Diagnoza: Ekonomia społeczna często nie jest społeczna

Ekonomia społeczna nie rozwija się w Polsce tak jak oczekujemy. Dzięki funduszom unijnym powstaje wiele podmiotów, ale  większość z nich szybko kończy swoją działalność lub funkcjonują one niesamodzielnie pod ciągłą groźbą likwidacji. Podmioty ekonomii społecznej rzadko mają zdolność nawet nie tyle do generowania zysku, co nawet do samopodtrzymywania po ustaniu lub ograniczeniu dofinansowania ze środków publicznych. Taka sytuacja powoduje, że ekonomia społeczna nie jest efektywnym narzędziem polityki społecznej.

Problem ten bierze się przede wszystkim z faktu, że polskie przedsiębiorstwa społeczne zazwyczaj nie są zakorzenione w lokalnych społecznościach i nie budują wokół siebie lokalnych partnerstw czy sojuszy. W niewystarczającym stopniu współpracują z samorządem, rzadko potrafią angażować biznes do wspólnych przedsięwzięć i zazwyczaj nie oferują klientom na lokalnym rynku potrzebnych im produktów i usług.

Teza: Ekonomię społeczną budują całe społeczności

Przedsiębiorcom społecznym w Polsce, a w szczególności twórcom spółdzielni socjalnych zrzeszającym indywidualnych spółdzielców, często  brakuje wiedzy i doświadczenia, kontaktów, kompetencji marketingowych, środków finansowych, dobrego rozpoznania lokalnego rynku oraz przestrzeni do wymiany doświadczeń i innowacji. Bez tych elementów trudno jest prowadzić efektywną działalność gospodarczą.

Zakładamy,  że dobrym rozwiązaniem tego problemu mogłoby być zaangażowanie  od samego początku całego środowiska lokalnego: samorządu, biznesu, liderów społecznych, organizacji pozarządowych, współpracujących na zasadach niekoniecznie formalnego, ale przede wszystkim faktycznego partnerstwa.

Pomysł: Trójsektorowa spółdzielnia socjalna osób prawnych

W projekcie Innowacje – przedsiębiorczość – rozwój pracujemy ze społecznościami lokalnymi subregionu płockiego. Naszym wspólnym celem jest – w pierwszej kolejności – utworzenie trzech trójsektorowych spółdzielni socjalnych osób prawnych.

Spółdzielnia socjalna to specyficzna forma prawna, w ramach której – w większości przypadków – indywidualne osoby bezrobotne tworzą  dla siebie miejsca pracy, korzystając ze środków przyznawanych przez urząd pracy . W ramach projektu chcemy sprawdzić czy nie lepszym pomysłem byłoby, gdyby spółdzielnię socjalną zakładały osoby prawne reprezentujące trzy sektory, czyli  instytucje samorządowe, firmy i organizacje pozarządowe, które znają dobrze specyfikę regionu i mają dużo większy potencjał i doświadczenie niż pojedyncze osoby. Zakładamy, że tak szeroko zakrojona współpraca zapewni większą stabilność tworzonych miejsc pracy i całej spółdzielni.

Wiedza, kompetencje, informacje

Aby przedsięwzięcie rynkowe zakończyło się sukcesem, musi być oparte o dobre rozpoznanie lokalnego rynku, powinno też korzystać z aktualnej wiedzy, na przykład z zakresu zarządzania, marketingu, czy prawa. Dlatego oprócz spółdzielni stworzymy lokalne Laboratorium ekonomii społecznej. Pod tą nazwą kryje się  zespół naukowców i  praktyków, którzy będą prowadzić badania lokalnego rynku i społeczności, analizować zapisy prawne, konsultować marketingowe aspekty podejmowanych przedsięwzięć, a przede wszystkim tworzyć przestrzeń do wspólnego poszukiwania ciekawych pomysłów i najskuteczniejszych rozwiązań.

Formuła klastra: nie konkurujmy, współpracujmy

W drugim etapie chcemy zachęcić przedsiębiorstwa społeczne w regionie do współpracy w formule klastra. Klaster to – ogólnie rzecz biorąc – sieć współpracy, skupiająca podmioty, które współpracują, aby móc działać bardziej efektywnie i na większą skalę. Wspólnie promują swoje usługi, występują w obronie własnych interesów, wzajemnie się wspierają w kryzysowych sytuacjach, a czasem nawet tworzą wspólną ofertę.

 Czy to się uda?

W ramach projektu przetestujemy czy ten pomysł sprawdza się w praktyce. Najpierw przeprowadzimy pogłębione badania, aby zobaczyć które społeczności, instytucje samorządowe, firmy, organizacje pozarządowe są otwarte na tworzenie spółdzielni i mają szansę na prowadzenie działalności racjonalnej z perspektywy lokalnego rynku. Potem stworzymy przestrzeń do dyskusji,  spotkań, wspólnej pracy i zaangażujemy  w nią najważniejszych aktorów z lokalnych społeczności. Zaoferujemy im profesjonalne doradztwo przy tworzeniu spółdzielni, a także przyznamy im granty „na start” w wysokości 10 000 zł.

A jeśli się uda

Jeśli nasz pomysł okaże się dobry, postaramy się, by przekazać nasze doświadczenia innym. Opiszemy wypracowane rozwiązania w serii publikacji i zorganizujemy konferencję, na którą zaprosimy liderów sektora ekonomii społecznej. Ponadto w ramach projektu powstanie Strategia rozwoju ekonomii społecznej na Mazowszu. Stworzymy przestrzeń do jej wypracowania, a potem będziemy rekomendować jej wdrożenie politykom odpowiedzialnym za rozwój społeczny i ekonomiczny województwa. W ten sposób wypracowane przez nas i przetestowane w praktyce rozwiązania mają szansę wejść do głównego nurtu polityki społecznej  i przyczynić się do poprawy kondycji ekonomii społecznej w Polsce.