Skip to content
Wrz 24 / Redaktor

Ekonomia społeczna w obronie wartości

Dotychczasowe działania podejmowane na rzecz wsparcia ekonomii społecznej, szczególnie w ramach Funduszy Europejskich traktują ekonomię społeczną w sposób instrumentalny, próbując oddzielić oczekiwane efekty (zyski społeczne, nowe miejsca pracy) od wartości, które decydują o przewagach rynkowych takich społecznych inicjatyw. Kontynuacja takiego myślenia jest przygotowany Krajowy Program Rozwoju Ekonomii Społecznej. Nie umniejszając roli tworzenia operacyjnych programów, które mogą w sposób znaczący wspierać polityki publiczne musimy wyraźnie powiedzieć, że takie przedmiotowe traktowanie ES musi okazać się (i do tej pory okazuje się) nieskuteczne.

 

Odnosząc się do zapisów KPRES trzeba wyraźnie wskazać na problem dwoistego podejścia do ekonomii społecznej. Nie da się pogodzić utylitarnego, biurokratycznego podejścia do inicjatyw ekonomii społecznej z opartym na wartościach, oddolnym ruchem na rzecz podmiotowości obywateli i ich organizacji oraz wspólnot, działań wynikających z solidarności społecznej i walce z niesprawiedliwością społeczną i przeciwdziałaniu nierównosciom.  Wydaje się, że wspieranie działań w ramach tego drugiego typ rozumienia ekonomii społecznej jest z punktu widzenia polityk publicznych równie ważnym. W długofalowej perspektywie to właśnie wsparcie aktywności obywatelskiej, inicjatyw oddolnej, społecznej przedsiębiorczości może zapewnić zrównoważony rozwój społeczności lokalnych i państwa.

 

Dlatego wydaje nam się, że należy wyraźnie oddzielić wsparcie dla bezpośredniej realizacji zadań państwa (usług społecznych, polityki zatrudnienia) od innowacyjnych działań nakierowanych na poszukiwanie nowych rozwiązań i ich replikacje. Zasadne wydaje się więc oddzielenie działąń na poziomie regionów dotyczących integracji zawodowej i usług socjalnych od priorytetów na poziomie krajowym dotyczacym innowacji. Takie działania jak innowacje społeczne, działania dotyczące rozwoju lokalnego opartego o oddolna aktywność, międzynarodowego transferu wiedzy i doświadczeń powinny być wydzielone.

 

W szczegółach KPRES należałoby zmienić:

 

1. Nie wydaje się, w żaden sposób uzasadnione powołanie Krajowego Centrum usytuowanego przy administracji. Zamiast tego proponujemy stworzenie kilku ośrodków typu think tank, które w sposób niezależny od administracji monitorowałyby rozwój ekonomii społecznej.

 

2. Nie wydaje się szczególnie zasadne tworzenie jednolitego systemu wsparcia opartego o jednolite standardy, które nie mogą pasowoć do róznorodnosci ekonomii społęcznej. Tutaj rozwiązaniem jest system wsparcia (vouchery, % dotacji na rozwój instytucjonalny) dla przedsiębiorstw, które  same decydowałyby o zamawianych usługach. Certyfikowaniem takich usług powinny zając się różnego instytucje samorządu przedsiębiorstw społecznych.

 

3. Należy rozważyć powołanie na poziomie krajowym Programy Operacyjnego Społeczeństwo Innowacyjne, który wspierałby działania innowacyjne w rozwoju lokalnym ( typu CLLD), w działalności społecznej i ekonomicznej (testowanie rozwiązań społecznych).

Piotr Frączak

Fundacja Rozwoju Społeczeństwa Obywatelskiego

Ogólnopolska Federacja Organizacji Pozarządowych